Nederland vergrijst, dat is geen nieuws. Maar in Steenwijkerland gaat die ontwikkeling sneller dan gemiddeld en dat heeft gevolgen die steeds zichtbaarder worden. In het dossier ‘Grijze druk’ duikt Streekomroep De Werven in de groeiende scheve verhouding tussen ouderen en de werkende leeftijdsgroep. Want wat betekent dat voor andere thema’s in de gemeente? Waar schuurt het of worden juist mooie oplossingen bedacht? Wij gaan op pad! 

Ook de naoorlogse babyboomers en generatie X ontkomen niet aan de tand des tijds. Het is een onvermijdelijk gevolg van hoe onze bevolking is opgebouwd. Die constatering heeft het wel veel invloed op onze samenleving, de maatschappelijke instanties en onze sociale zekerheden. Ook in onze gemeenten voelen we dat; sterker nog, we vergrijzen hier harder dan gemiddeld in Nederland. Dus eerst: wat zijn de feiten en cijfers hier in Steenwijkerland eigenlijk? En wat wordt bedoeld met ‘grijze druk’?

In 2040 28% meer 65-plushuishoudens 

De ‘grijze druk’ geeft aan hoeveel 65-plussers er zijn ten opzichte van 100 mensen tussen de 20 en 65 jaar, de zogeheten productieve leeftijdsgroep. Landelijk ligt dat cijfer op 35,5. In 2000 was dat nog 21,9. Omgerekend betekent het dat er steeds minder werkenden zijn per oudere: van 4,6 naar 2,8. Of in absolute getallen: in 2025 waren er 1 miljoen minder jongeren en 5,4 miljoen meer ouderen dan in 1975.

In Steenwijkerland ligt de grijze druk nog hoger: 43,6 per 100 mensen. En de verwachting is dat dit getal verder oploopt. Het aantal 65-plushuishoudens gaat van 6.840 in 2023 naar 8.770 in 2040, een stijging van zo’n 28 procent. Bovendien gaat het steeds vaker om oudere ouderen, die relatief meer zorg nodig hebben (de dubbele vergrijzing).

Informele zorg onder druk

Een voorbeeld: de ouderenzorg leunt vooral op informele zorg van partners, kinderen, buren of vrijwilligers. Maar als de beroepsbevolking veroudert, komt er in de toekomst meer beroep op jonge ouderen om langer en meer te werken. De AOW-leeftijd gaat, als het aan de nieuwe landelijke coalitie ligt, sterk stijgen. Als we allemaal langer (en misschien ook wel meer) moeten werken, blijft er simpelweg minder tijd over voor informele zorg. Oftewel: er zal meer gedaan moeten worden door betaalde zorg, maar daar zijn al te weinig mensen voor en de zorgkosten moeten juist worden beteugeld.

‘Zelf als het kan’

De gemeente Steenwijkerland onderschrijft dit probleem en besteedt in haar visie op wonen, welzijn en zorg 2025–2030 de meeste aandacht aan deze doelgroep. Het is tevens de grootste doelgroep. Een belangrijke beleidslijn in het programma is de focus op langer zelfstandig wonen: ‘Zelf als het kan, thuis als het kan, digitaal als het kan’, is het nieuwe credo. En hoewel dat niet ideaal is, komt dit voort uit een vrij nuchtere constatering: het huidige stelsel van (verpleeghuis)zorg is niet houdbaar voor de toekomst. Daarmee verschuift een groot deel van de verantwoordelijkheid juist nog verder naar die informele zorg. 

De komende periode duiken we bij Streekomroep de Werven met meerdere verhalen in het dossier ‘Grijze druk’. Want achter de cijfers schuilen verhalen. Waar schuurt het of worden juist mooie oplossingen bedacht? Wij gaan op pad!