Schilderijen gemaakt van teruggewonnen bijenwas, gedichten op aluminiumplaten en een verbinding met natuur en landschap. Dat alles is nog de hele maand juni te zien in koffie- en theetuin Zunneschien in Veenhuizen.

In de expositie ‘Onder mijn huid’ in de Zunneschien tref je het werk aan van kunstenaar en imker Sjoerd Bonnema van De Kleine Salamander uit Fochteloo. Wie het werk van Bonnema bekijkt, ziet niet alleen kunstwerken, maar ook een spel waarin natuur, biodiversiteit en persoonlijke betrokkenheid samenkomen. Zijn schilderijen ontstaan vanuit intuïtie en experiment, met een bijzonder materiaal als basis: zuivere, ongebleekte bijenwas uit zijn eigen ecologische imkerij.

“Als imker werk ik veel met mijn streekeigen honingbijen”, vertelt Bonnema. “Hun raten hebben prachtige structuren. Oude raten worden na verloop van tijd bruin en daaruit win ik de was terug. Die gebruik ik opnieuw voor de bijen, maar ook voor mijn schilderijen.”

Voor het terugwinnen van de was gebruikt hij een zonnewassmelter in zijn tuin. Vervolgens wordt de was gecombineerd met onder meer hars, pigmenten, olieverf op lijnoliebasis, inkten, propolistinctuur van eigen bijen, katoen en zelfs asresten. Met behulp van een föhn, brander en een kleine strijkijzer ontstaan gelaagde kunstwerken vol reliëf, structuur en diepte.

Kunst met een boodschap

De titel Onder mijn huid verwijst naar één van Bonnema’s gedichten, maar raakt ook de kern van zijn werk. Zijn schilderijen en poëzie zijn sterk geïnspireerd door dieren, natuur, het Fochteloërveen en de directe leefomgeving. “De natuur gaat onder je huid zitten, in je bloed en hart”, zegt hij. “Ik voel mij bewust en onbewust verbonden met de aarde en onze leefomgeving.”

Volgens Bonnema zijn veel mensen zich onvoldoende bewust van het belang van natuurkwaliteit en biodiversiteit. Kunst kan daarin volgens hem een rol spelen. “Misschien kan een gedicht of een schilderij een kleine bijdrage leveren aan een groter bewustzijn van echt samenleven, met de mens als onderdeel van de natuur.”

Die boodschap klinkt niet belerend, maar hoopvol. Hij hoopt dat bezoekers na afloop nadenken over kwetsbaarheid, langetermijndenken en hun eigen rol daarin. “Onverschilligheid en kortetermijndenken lonen niet. Maar opkomen voor wat kwetsbaar is en nauwelijks een stem heeft wel. Iedereen kan op zijn eigen manier bijdragen aan een mooi samenzijn.”

Sjoerd Bonnema (links) overhandigt voormalig marathonloper Gerard Nijboer (uit Uffelte) een kunstwerk van bijenwas (foto: Sjoerd Bonnema).

Schilderijen en poëzie

Naast schilderijen zijn op de expositie ook meerdere gedichten te zien, vastgelegd op weerbestendige aluminiumplaten. Vaak gebruikt Bonnema details uit zijn kunstwerken of zelfgemaakte foto’s als achtergrond voor zijn teksten. Beeld en woord versterken elkaar. Zijn werk heeft geregeld een spirituele laag. Bonnema gelooft sterk in de kracht van richting en lange termijn betrokkenheid. “Niet alles hoeft in één leven af te zijn”, zegt hij. “Het gaat om de bijdrage die je levert.”

Wanneer hij geen externe expositie heeft, zijn de werken van Bonnema te bekijken in zijn volledig verbouwde schuur in Fochteloo, die dienstdoet als werkplaats, expositieruimte en winkel. Daar werkt hij momenteel aan een nieuw groot bijenwasschilderij met de titel ‘Bumble Bee Dreaming’.

De expositie Onder mijn huid is gedurende de hele maand juni te bezoeken bij koffie- en theetuin Zunneschien aan de Hospitaallaan 2 in Veenhuizen. Een deel van de kunstwerken is te koop.

Foto bovenaan: Een van de kunstwerken van Sjoerd Bonnema (foto: Sjoerd Bonnema).