Na de aanleg van een groot zonnepark ten noordoosten van Willemsoord profiteert het dorp nu zelf ook van het miljoenenproject. Naast de komst van een fonds voor lokale duurzame projecten is ook begonnen met de aanleg van een nieuw, groen park voor de lokale gemeenschap.

De vele panelen op zonnepark Ronde Blesse, tussen de gelijknamige weg, de Koningin Wilhelminalaan en de A32, leveren al ruim een jaar volop energie. Het is een omvangrijk terrein, maar in de wijde omgeving zijn het hooguit automobilisten op de snelweg richting Wolvega die wat van het park zien. De landschappelijke inpassing is geslaagd, wat niet kan worden gezegd van de oorspronkelijke plannen voor het dorp zelf.

Voorwaarde: lokale afdracht

Het was 2018 toen leden van Duurzaam Willemsoord langsgingen bij de lokale politieke partijen om te pleiten voor de komst van de vele zonnepanelen. Duurzaam, goed voor de elektriciteitsbehoefte van tienduizend huishoudens en ook heel goed voor Willemsoord. Bij de realisatie van een zonnepark moet er namelijk ook sprake zijn van ‘lokale afdracht’, een expliciete eis van de gemeente Steenwijkerland.

Er zou daarom een kavel (voor 25 jaar) overblijven voor ‘eigen’ panelen, waarvan de opbrengst naar het dorp zou gaan. En verder ook ruimte voor maatschappelijke activiteiten op en rond de centraal gelegen Helenahoeve daterend uit 1900, ooit een ontginningsboerderij van de Maatschappij van Weldadigheid. Voor recreatieve wandelaars en fietsers werd er verder gepleit voor een nieuw pad richting De Blesse (Weststellingwerf).

Rendement laag

Het zonnepark ligt er dus al even te blinken. Alle andere plannen zijn op de schop gegaan, vertelt Randy Leeper, bestuurslid van energiecoöperatie Duurzaam Willemsoord: “Er zou aanvankelijk tien procent van de vergunde locatie beschikbaar komen, waarop wij zelf zonnepanelen konden realiseren. Dat vergde echter een enorme investering van ons. We hebben er heel veel aan gerekend en juristen en fiscalisten naar de contracten laten kijken, maar uiteindelijk bleek het rendement zo laag dat het eigenlijk niet uit kon.”

“Je kunt bovendien”, vervolgt Leeper, “80 procent met een lening van de bank financieren, maar 20 procent moet je zelf lokaal ophalen met aandelen of obligaties. Als dan het rendement laag is en vervolgens krijgen eerst de bank en grootaandeelhouders hun geld, dan blijft er voor lokale aandeelhouders pas daarna geld over. Achteraf gezien zou het rendement zelfs zo laag zijn geworden, dat we vermoedelijk aan de aandeelhouders extra geld hadden moeten vragen. We hebben echter gekozen voor een eerder afgesproken escape: een afkoopsom van bijna 400.000 euro.”

Verder kreeg Duurzaam Willemsoord uiteindelijk een kavel van 1,5 hectare definitief in eigendom en niet voor slechts 25 jaar (de vergunde leeftijd van het zonnepark). Volgens Leeper een ‘superconstructie’. De financiën worden nu niet alleen gebruikt voor aanleg van een nieuw groen park, maar ook voor het onderhoud van dit dorpspark op de lange termijn.

Koloniekavel

Naast de 1,5 hectare aan de Koningin Wilhelminalaan kwam toevallig nog een zelfde oppervlakte te koop, zodat Duurzaam Willemsoord nu een eigen park van 3 hectare kan aanleggen. Leeper: “Dat is precies de maatvoering van de oorspronkelijke koloniekavel van de Maatschappij van Weldadigheid op deze plek. Daarom willen we ook de plaats gaan markeren waar het koloniehuisje hier ooit stond.”

“De centrale Helenahoeve is verder in bezit gebleven van de ondernemer van het zonnepark, maar misschien kan zich daar wel een tuinder gaan vestigen. Op die 3 hectare met een park voor het dorp maken we ook ruimte voor een biologisch tuinbouwbedrijf.”

Goede ideeën dorpsbewoners

Als we spreken over de invulling van het nieuwe, groene park is Leeper, zelf werkzaam voor Natuurmonumenten, helemaal in zijn element. Overigens waren er ook dorpsbewoners die met goede ideeën kwamen en daarmee is een landschapsontwerper aan de slag gegaan. Schetsen en tekeningen illustreren nu waar bomen, struiken, wandelpaden, een poel, een picknickplek en de tuinderij gaan komen. Ook worden er voor het dekken van de kosten nog diverse subsidiepotjes aangesproken, zoals een subsidie voor landschapselementen van de provincie Overijssel.

Leeper leidt ons alvast rond op het terrein, waar de nodige graafwerkzaamheden plaatsvonden. Nog niet te zien is dat de aloude blokstructuur uit de kolonietijd, van 27 bij 27 meter, weer terugkomt. Er zijn al plekken uitgegraven voor goede, zwarte grond om daarin in het najaar noten- en loofbomen en struiken aan te kunnen planten. Alles wordt ecologisch verantwoord, met veel aandacht voor biodiversiteit.

Fietscrossbaan

Ook zie je al halfverharde wandelpaden en de uitgegraven poel, waaromheen een picknickplek, een jeu-de-boulesbaan en een volleybalveld komen. De uitgegraven grond is ook gebruikt voor de aanleg van een fraai glooiend gebied, waar ook een wandelpad en een fietscrossbaan zijn gepland. Verder komt er een bos met veel open ruimte en een tuinderij van 1,5 hectare, waarvoor nog een tuinder wordt gezocht. Die moet wel willen werken met een gesloten kringloopsysteem. Leeper: “Die tuinders zijn er wel, alleen de huisvesting hier vlakbij is nog een uitdaging.”

Een fiets- of wandelpad naar De Blesse in Weststellingwerf (Friesland) gaat er uiteindelijk niet komen, omdat er een noodzakelijk stuk grond in particulier bezit is. Wel blijft er nog een fors budget over om jaarlijks vanuit een eigen fonds 15.000 euro uit te keren aan duurzame projecten die dorpsbewoners kunnen indienen. Daar gaat de stichting Duurzaam Willemsoord samen met Dorpsbelang Willemsoord over oordelen. Al met al dus een positieve uitkomst van een immens project dat jaren aan overleg kostte, vele maanden voor overlast zorgde, maar Willemsoord uiteindelijk een blijvend groen dorpspark oplevert.

Luchtfoto bovenaan: Loonbedrijf en Kraanverhuur F. de Lange